Giao hàng công nghệ (Shipper): Quản lý rủi ro trên đường

Với hàng trăm nghìn shipper đang hoạt động mỗi ngày tại các thành phố lớn, nghề giao hàng công nghệ mang lại thu nhập linh hoạt nhưng cũng đi kèm không ít rủi ro. Di chuyển liên tục trong nhiều giờ, chạy xe trong mọi điều kiện thời tiết, thường xuyên phải đối mặt với áp lực thời gian giao hàng – tất cả khiến shipper trở thành nhóm đối tượng có nguy cơ gặp tai nạn giao thông cao hơn người đi xe máy thông thường.

Shipper là nhóm lao động thường xuyên di chuyển trên đường, đối mặt với nhiều rủi ro giao thông hơn người đi xe thông thường.

Những rủi ro thường gặp của shipper trên đường

Khác với người đi xe máy thông thường chỉ di chuyển 1-2 lượt mỗi ngày, shipper có thể chạy xe liên tục 8-10 giờ, qua lại nhiều tuyến đường, khu vực khác nhau trong ngày. Điều này làm tăng đáng kể xác suất gặp phải các tình huống rủi ro như va chạm với phương tiện khác, tai nạn do đường trơn, thời tiết xấu, hoặc mất tập trung khi vừa lái xe vừa theo dõi đơn hàng trên điện thoại.

Bên cạnh tai nạn giao thông, shipper còn đối mặt với một số rủi ro đặc thù khác của nghề: xe hư hỏng giữa đường ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng, bị va quẹt khi cố gắng giao hàng nhanh trong giờ cao điểm, hoặc gặp sự cố khi di chuyển vào các khu vực có điều kiện đường xá không thuận lợi. Những rủi ro này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, tài chính cá nhân mà còn tác động trực tiếp đến thu nhập hàng ngày của người làm nghề.

Vì sao shipper cần đặc biệt chú ý đến bảo hiểm xe máy bắt buộc

Dù di chuyển với mục đích công việc hay cá nhân, mọi chủ xe máy đều phải tuân thủ quy định về bảo hiểm trách nhiệm dân sự (TNDS) bắt buộc theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Với shipper, tần suất lưu thông cao hơn hẳn khiến khả năng liên quan đến va chạm, tai nạn cũng cao hơn, nên việc duy trì bảo hiểm bắt buộc còn hiệu lực gần như là điều kiện bắt buộc phải có, không chỉ để tránh bị phạt mà còn để bảo vệ tài chính khi có sự cố ngoài ý muốn.

Cần lưu ý, bảo hiểm TNDS bắt buộc chỉ chi trả cho bên thứ ba – tức người bị thiệt hại do lỗi của chủ xe, với mức trách nhiệm tối đa 150 triệu đồng/người/vụ đối với thiệt hại về người và 50 triệu đồng/vụ đối với thiệt hại về tài sản. Nếu shipper không có bảo hiểm khi gây tai nạn, toàn bộ chi phí bồi thường này sẽ phải tự chi trả, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thu nhập và cuộc sống của người lao động tự do vốn không có nguồn thu ổn định.

Hiện nay, shipper có thể mua bảo hiểm xe máy trực tiếp trên ứng dụng Ví MoMo hoặc website, một trong những kênh bán bảo hiểm xe máy trực tuyến tiện lợi nhất hiện nay với chỉ 2 bước quét cà vẹt bằng AI, nhận chứng nhận điện tử hợp lệ ngay tức thì, lưu trên điện thoại và xuất trình khi cần.

MoMo hợp tác với các đối tác được cấp phép gồm PVI, GIC, Cathay và Bảo Long, mức phí đúng quy định: 60.500đ/năm cho xe điện và xe dưới 50cc, 66.000đ/năm cho xe trên 50cc (đã VAT). Nếu mua trực tiếp trên ứng dụng Ví MoMo, shipper được nhắc tái tục tự động và MoMo hoàn 100% phí phạt nếu chứng nhận điện tử không được chấp nhận khi kiểm tra.

Bảo hiểm xã hội cho shipper hiện đang ở đâu?

Ngoài bảo hiểm xe máy bắt buộc, nhiều shipper cũng quan tâm đến việc bảo vệ bản thân trước rủi ro tai nạn lao động, ốm đau khi hành nghề. Tuy nhiên, hiện tại tài xế công nghệ, shipper vẫn chưa thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc theo quy định hiện hành, mà chỉ có thể tham gia BHXH tự nguyện với phương thức đóng linh hoạt và được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng.

Ngoài bảo hiểm xe máy bắt buộc, nhiều shipper còn cân nhắc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện để có thêm lớp bảo vệ trước rủi ro tai nạn, ốm đau.

Một số cơ quan quản lý đã đề xuất mở rộng diện BHXH bắt buộc cho nhóm lao động nền tảng số như shipper, tài xế công nghệ, do đặc thù công việc thường xuyên di chuyển ngoài đường và đối mặt với rủi ro tai nạn cao hơn nhóm lao động văn phòng. Tuy đề xuất này vẫn đang trong quá trình xem xét, shipper hoàn toàn có thể chủ động tham gia BHXH tự nguyện ngay từ bây giờ để có thêm lớp bảo vệ dài hạn, song song với việc duy trì đầy đủ bảo hiểm xe máy bắt buộc cho mỗi chuyến đi hàng ngày.

Cách quản lý rủi ro hiệu quả khi làm shipper

Bên cạnh việc trang bị đầy đủ bảo hiểm, shipper cũng nên chủ động áp dụng một số nguyên tắc để giảm thiểu rủi ro trên đường. Trước hết, cần thường xuyên kiểm tra tình trạng xe, đặc biệt là lốp, phanh và đèn chiếu sáng, vì xe di chuyển với tần suất cao dễ xuống cấp nhanh hơn xe sử dụng thông thường. Thứ hai, nên chủ động điều chỉnh lộ trình và thời gian giao hàng hợp lý, tránh tình trạng chạy quá tốc độ hoặc vượt đèn đỏ chỉ vì áp lực giao hàng đúng giờ.

Ngoài ra, việc trang bị đầy đủ mũ bảo hiểm đạt chuẩn, áo phản quang khi di chuyển vào ban đêm hoặc thời tiết xấu cũng góp phần giảm thiểu hậu quả nếu chẳng may xảy ra va chạm. Với riêng khoản bảo hiểm xe máy bắt buộc, shipper nên chọn mua tại các kênh chính thức, được cấp phép để đảm bảo giấy chứng nhận hợp lệ, đồng thời nên chủ động tra cứu bảo hiểm xe máy định kỳ để biết hợp đồng còn hiệu lực hay đã hết hạn, tránh tình trạng quên tái tục dẫn đến bị phạt khi kiểm tra.

Với đặc thù công việc thường xuyên di chuyển ngoài đường, shipper là nhóm lao động cần đặc biệt chú trọng đến việc quản lý rủi ro giao thông, trong đó bảo hiểm xe máy bắt buộc là lớp bảo vệ tối thiểu và bắt buộc phải duy trì. Song song với đó, việc chủ động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, cùng với thói quen lái xe an toàn, kiểm tra phương tiện định kỳ sẽ giúp shipper an tâm hơn trong hành trình mưu sinh mỗi ngày trên đường.